
Leden van de Vogelwerkgroep tellen sinds 2003 de broedende Huiszwaluwen in ons gebied. Zo kunnen we het aantal Huiszwaluwen monitoren. De gegevens worden ook gebruikt door SOVON, om te volgen hoe het gaat met de Huiszwaluw in Nederland. Coördinator van de Huiszwaluwwerkgroep is Niels de Schipper.
De Huiszwaluw is in ons land een echte cultuurvolger. De vogels broeden uitsluitend aan gebouwen in dorpen en steden of op boerderijen. De geschatte broedpopulatie in Nederland ligt tussen de 70.000 en 100.000 paar.
Van april tot oktober vertoeft de Huiszwaluw in Nederland. Zodra de vogels aankomen zoeken ze hun oude nest weer op. Ze beginnen meteen met het renoveren van het oude nest of ze bouwen een nieuw nest. Voor de bouw is modderige klei nodig. Die klei verzamelen de zwaluwen langs sloten en wegen.
Huiszwaluwen broeden vaak in een kolonie, met meerdere nesten bij elkaar. Hun voorkeur gaat uit naar lichtgekleurde overstekken met een ruwe ondergrond. Ze nestelen het liefst aan de oost- of noordoostzijde van een huis. Zo hangen de nesten niet in de felle zon. In het nest legt het vrouwtje drie tot vijf eieren. In gunstige jaren kunnen ze zelfs drie legsels groot brengen.
Het voedsel van de Huiszwaluw bestaat uit vliegende insecten. Vooral muggen, vliegen en bladluizen. Begin oktober vertrekken de Huiszwaluwen weer naar Afrika om te overwinteren.
Vóór 1950 stond Zeeland te boek als één van de beste Huiszwaluwenregio’s van Nederland. Er broedden toen nog zo’n 100.000 paar met veel grote kolonies van 100 broedparen of meer. Na 1950 daalde het aantal broedparen langzaam. In 1970 waren er nog 50.000 broedparen. Daarna nam de populatie zeer snel af: tot 1991 met ruim 60% tot een aantal van 20.000 paar. Het aantal broedende Huiszwaluwen in Zeeland ligt nu naar schatting tussen 4000 en 5000 paar.
Ook op de Bevelanden werd de enorme afname in de vorige eeuw vastgesteld. Eind jaren ’80 broedden er nog z’n 4000 broedparen. Aan het begin van deze eeuw waren er nog maar 1000 paar Huiszwaluwen.
Dankzij een paar opeenvolgende uitstekende broedseizoenen steeg het aantal Huiszwaluwen van 1100 paar in 2003 naar 2100 paar in 2006. Na dat jaar nam het aantal jaarlijks af door een opeenvolging van koude en natte zomers met maar weinig voedsel. Nu zit de populatie rond de 1600 paar. Maar het is altijd mogelijk dat dit aantal in één klap teniet gedaan word door ongunstige omstandigheden in Afrika of op de reis van en naar Afrika. Kleine schommelingen in de populatie zijn overigens een natuurlijk verschijnsel.
